Het beleidsdoel Toekomstbestendig economisch vestigingsklimaat is vastgesteld in het omgevingsbeleid. De uitwerking van dit beleidsdoel vind je via deze link .
Beleidsprestatie 4-1-1 Innovatie economie
Wat willen we bereiken?
Nederland, en hiermee dus ook Zuid-Holland, is een kenniseconomie. Dat is een economie waarin kennis, informatie en technologie een grote rol spelen en er veel waarde wordt gehecht aan onderwijs en onderzoek. Door het toepassen van kennis is innovatie mogelijk. Het stimuleren van innovatie doet de provincie door kennisontwikkeling en kennisdeling tussen ondernemers, kennisinstellingen en overheden aan te moedigen en te ondersteunen. Denk aan het opzetten van samenwerkingsverbanden, helpen bij het ontwikkelen van digitale technologieën en het geheel of gedeeltelijk betalen van onderzoeksprojecten om de ontwikkeling van op de markt succesvolle nieuwe producten, processen en diensten (lees innovatie) mogelijk te maken.
De economie staat onder druk omdat deze nog sterk afhankelijk ius van fossiele brandstoffen en verouderder productieprocessen. Ook staat ze voor tal van uitdagingen, bijvoorbeeld op het gebied van stikstof, klimaat, schone en betaalbare energie of een gezonde en inclusieve leefomgeving. Geopolitieke ontwikkelingen zetten onze Europese manier van leven onder druk en vragen van bedrijven bij te dragen aan onze fysieke en cyberweerbaarheid. De provincie helpt de transitie naar een duurzame en digitale economie te versnellen door in te zetten op innovaties die daaraan bijdragen. Hiermee wordt de economie klaar gemaakt voor de toekomst.
Wat gaan we doen om dit te realiseren?
Algemeen
De provincie Zuid-Holland zet zich samen met haar partners zoals Rijksoverheid, gemeenten en kennisinstellingen in voor de ontwikkeling van een sterk regionaal innovatie-ecosysteem via haar Regionale Ontwikkelingsmaatschappij InnovationQuarter. Deze organisatie vervult al 11 jaar een belangrijke rol bij het aanjagen van innovatie, het ondersteunen van ondernemerschap en het versterken van strategische sectoren binnen de regio.
Op 25 februari 2026 hebben Provinciale Staten € 30 miljoen beschikbaar gesteld voor het ondersteunen van het innovatief MKB. Deze middelen dragen bij aan vroege fase- en vervolgfinanciering van startups en scale-ups. Hiermee wordt voorzien in financiering waar de markt nog onvoldoende in voorziet. In een periode van toenemende internationale concurrentie en economische onzekerheid is deze bijdrage van belang. Zonder deze impuls bestaat het risico op vertraging in vervolginvesteringen, vertrek van bedrijven en afnemende concurrentiekracht van de regio.
De middelen worden over de volgende fondsen van InnovationQuarter verdeeld:
- UNIIQ – vroegefasefinanciering (startups tot ongeveer € 350.000, =)
- IQ Capital – vervolgfase (bedrijven die doorgroeien naar scale-up)
De bijdrage betreft een incidentele provinciale investering met een revolverend karakter voor een lange termijn horizon. Hiermee wordt een balans nagestreefd tussen directe economische impact, risicobeheersing en strategische flexibiliteit. Voorgesteld wordt om de middelen in twee tranches beschikbaar te stellen:
- Tranche 1 – UNIIQ: € 4,5 miljoen;
- Tranche 2 – IQ Capital: € 25,5 miljoen.
Trance 1 – UNIIQ
De bijdrage wordt versterkt via een subsidieverlening. Deze subsidieverlening zal naar verwachting in het eerste kwartaal van 2027 worden beschikt.
Trance 2 – IQ Capital
De bijdrage wordt vormgegeven als een kapitaalstorting. Deze storting is gekoppeld aan de herwaardering van de aandelen, zodat de partners gelijktijdig kunnen storten. Naar verwachting vindt dit traject plaats in het eerste of tweede kwartaal van 2027.
Innovatie infrastructuur versterken door de ontwikkeling van campussen en fieldlabs te versnellen
Er zijn geen bijstellingen van beleid.
Innovatie stimuleren binnen specifieke clusters
Defensie/Dual-use
Het bestuurlijk in 2025 toegekende budget van €1,5 mln voor Defensie/Dual Use wordt deels in 2026 ingezet voor activiteiten vallend binnen het provinciale programma Defensie en Dual Use. Het resterende deel wordt naar verwachting in 2027 ingezet. Deze inzet is overeenkomstig de bestuurlijke besluitvorming en is als zodanig financieel verwerkt.
Innovatie stimuleren in het midden- en kleinbedrijf (MKB)
Een van de instrumenten die de provincie inzet om de innovatie-infrastructuur te versterken is de subsidieregeling MKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT). Het is een subsidieregeling van het Rijk en de provincies, bedoeld om innovatie bij het midden- en kleinbedrijf (MKB) te stimuleren. De regeling ondersteunt MKB-ondernemingen bij:
- het ontwikkelen van nieuwe producten, diensten of processen;
- het verminderen van risico’s in de vroege fasen van innovatie;
- samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen.
In 2025 is bij de MIT-openstelling sprake geweest van een overschot van € 2 mln. Hiervan is € 1 mln afkomstig van het Rijk. Dit bedrag zal op een later moment worden terugbetaald. Het resterende bedrag van € 1 mln, afkomstig uit de provinciale begroting, wordt via de Voorjaarsnota toegevoegd aan de post cofinanciering EFRO en blijft daarmee beschikbaar voor de ondersteuning van innovaties binnen het innovatieve MKB.
Stimuleren Europese netwerken
Er zijn geen bijstellingen van beleid.
Strategische samenwerking om een innovatieve economie te stimuleren
Er zijn geen bijstellingen van beleid.
Versterken van netwerken gericht op kennis en innovatie
Er zijn geen bijstellingen van beleid.
Beleidsprestatie 4-1-2 Transitie van de tuinbouwketen
Wat willen we bereiken?
De provincie Zuid-Holland versnelt de transitie naar een toekomstbestendig en duurzaam tuinbouw- cluster om de toppositie te behouden. De provincie zet in op het clusteren en concentreren van de glastuinbouw, met aandacht voor de internationale concurrentiepositie en het behouden van voldoende ruimte voor glastuinbouw als economisch cluster. Dit is een tuinbouwketen met minder schadelijke uitstoot naar bodem, lucht en water. En een internationaal concurrerende tuinbouwketen, waar bedrijven een gezond verdienmodel hebben.
De provincie zet hiervoor een mix van instrumenten in: versterken van netwerken, financiële bijdragen, ruimtelijk beleid, regelgeving, dataverzameling en monitoring.
Wat gaan we doen om dit te realiseren?
Er zijn geen bijstellingen van beleid.
Beleidsprestatie 4-1-3 Transitie van het havenindustrieel complex
Wat willen we bereiken?
Het Havenindustrieel complex (HIC) bestaat uit een groot industrieel complex, een logistieke hub en een maritiem cluster en is van groot belang voor de economie. Het HIC verkeert in een energietransitie, een grondstoffentransitie en een digitale transitie. De provincie Zuid-Holland wil deze transities en dit moderniseringsproces faciliteren en versnellen in samenwerking met mede overheden, Havenbedrijf Rotterdam, (vertegenwoordiging van) bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. De provincie gaat daarvoor innovaties ondersteunen en duurzame investeringen stimuleren, organiserend vermogen van netwerken en samenwerkingsverbanden versterken en bijdragen aan het op orde brengen van randvoorwaarden. Dit doet de provincie met de inzet van haar economisch- en innovatie instrumentarium, haar ruimtelijk instrumentarium, haar taken op het gebied van infrastructuur en milieu en de lobby en samenwerking in Brussel en bij het Rijk.
De provincie zet zich als onderdeel van deze beleidskeuze ook in voor het behoud, de versterking en de verduurzaming van het Zuid-Hollandse maritieme cluster. De provinciale inzet komt grotendeels inhoudelijk voort uit de Regionale Maritieme Agenda en draagt bij aan de nationale Sectoragenda Maritieme Maakindustrie.
Wat gaan we doen om dit te realiseren?
Algemeen
Via de investeringsagenda is 4,6 mln ter beschikking gesteld aan de NOVEX haven, waarvan 1 mln direct in 2026 wordt besteed. Zonder provinciale inzet komen afspraken met Rijk en regio voor dit onderwerp niet goed genoeg van de grond, lopen investeringen mogelijk vertraging op en verliest het project aan geloofwaardigheid bij marktpartijen. Vanaf 2026 versnellen we de verkenning en planuitwerking voor dit onderwerp. De provincie kan als co-trekker samen met het Rijk de programmatische coördinatie, afstemming met partners en uitvoering van gezamenlijke werkzaamheden organiseren. Hierdoor worden keuzes over ruimte en leefomgeving sneller gemaakt en komt de transitie naar een duurzaam, circulair en klimaatneutraal haven-industrieel complex dichterbij.
Beleidsprestatie 4-1-4 Digitale economie
Wat willen we bereiken?
De provincie Zuid-Holland wil de digitale transformatie van de economie versnellen, zodat zij digitaal innovatief en vernieuwend is én als zodanig wordt herkend. Het gaat hierbij om het doelgericht inzetten van digitale technologieën zoals AI, quantumtechnologie, cybersecurity en andere vormen van digitalisering. Dit om bedrijfsprocessen te verbeteren, arbeidsproductiviteit te verhogen en de concurrentiepositie van bedrijven te versterken. Deze versnelling is noodzakelijk om werk slimmer, sneller en kwalitatief beter te organiseren in een structureel krappe arbeidsmarkt, en om tegelijkertijd de transities naar een circulaire en duurzame economie te ondersteunen. Daarnaast is er aandacht voor maatschappelijke en ethische vragen rond digitalisering.
Om de economische positie van Zuid-Holland te behouden en verder uit te bouwen, is het belangrijk dat ondernemers kunnen meekomen in deze digitale ontwikkelingen, ook ondernemers voor wie digitalisering niet altijd vanzelfsprekend is. Daarom zet de provincie in op het breed delen van kennis over digitalisering, digitale vaardigheden en sleuteltechnologieën, met specifieke aandacht voor het midden- en kleinbedrijf (mkb). Het doel is dat zoveel mogelijk ondernemers actief deelnemen aan de digitale transformatie, als basis voor een sterke economie en brede welvaart.
De provincie realiseert dit via samenwerking met ecosystemen, bedrijven, kennisinstellingen, gemeenten en andere partners, en met instrumenten zoals subsidies, coalitievorming en kennisdeling. Samenwerking is de sleutel naar een digitale toekomst.
Wat gaan we doen om dit te realiseren?
Er zijn geen bijstellingen van beleid.
Beleidsprestatie 4-1-5 Circulair Zuid-Holland
Wat willen we bereiken?
De provincie wil een volledige circulaire samenleving in Zuid-Holland bereiken in 2050, wat betekent dat we materialen en producten zo lang mogelijk gebruiken en steeds opnieuw inzetten, zodat we minder (nieuwe) grondstoffen nodig hebben . Als tussendoel wil de provincie dat in Zuid-Holland in 2030 50% minder primaire fossiele grondstoffen, mineralen en metalen gebruikt worden. De provincie werkt aan verschillende inhoudelijke thema’s waar zij het verschil kan maken. Dit doet de provincie met een transitieaanpak in samenwerking met medeoverheden, bedrijven, kennisinstellingen en andere organisaties en groepen die aan de transitie bijdragen.
Wat gaan we doen om dit te realiseren?
Algemeen
Voor de Investeringsagenda die begin 2026 bestuurlijk is geaccordeerd, waren ook posten aangebracht die later zijn afgevallen. De afgevallen posten worden nu opgevoerd bij Voorjaarsnota. Bij 4-1-5 Circulair is dat € 1 miljoen Ruimte voor Circulair (waarvan € 0,2 miljoen in 2026). In 2026 zal er verder worden gewerkt om de randvoorwaardelijke ruimte voor de circulaire transitie te borgen, waarvoor deze (proces)gelden noodzakelijk zijn. Samen met de regio's beogen we tot gedragen ruimtelijk-circulaire strategieën te komen. Daarnaast willen we samen met partners ruimte reserveren voor circulaire hubs. Tot slot ontwikkelen we kennis en beïnvloeden we beleid om te zorgen voor structurele inbedding van ruimte voor circulair in gemeentelijk, provinciaal en rijksbeleid.
Samen bouwen aan een circulair Zuid-Holland
Er zijn geen bijstellingen van beleid.
Beleidsprestatie 4-1-6 Toekomstbestendige ruimte voor ondernemen
Wat willen we bereiken?
De provincie werkt aan een welvarend en krachtig Zuid-Holland met toekomstbestendige ruimte voor ondernemerschap. Zij geeft ruimtelijk-economisch beleid vorm, zodat het bijdraagt aan brede welvaart voor alle Zuid-Hollanders. Dat betekent dat de transitie naar een duurzame, innovatieve en inclusieve economie versneld wordt. Dit bepaalt in steeds belangrijker mate de ‘ license to operate’ van bedrijven, en vormt daarmee de voorwaarde voor de keuzes en het bieden van ruimte voor economische activiteiten binnen Zuid-Holland. Een goed vestigingsklimaat met concurrerende, toekomstbestendige bedrijventerreinen, vitale, krachtige en aantrekkelijke stads- en dorpscentra en een sterke kantorenmarkt dragen daaraan bij. Het gaat daarbij om voldoende werklocaties van de juiste kwaliteit en op de juiste plek. Duurzaamheid, innovatie en inclusiviteit krijgen daarbij voorrang bij de verdeling van de beschikbare ruimte. De provincie werkt daarom aan:
- Concurrerende en toekomstbestendige bedrijventerreinen;
- Concentratie en bundeling van nieuwe detailhandel primair in de centra van wijken, dorpen en steden;
- Juiste kantoor op de juiste plek;
- Selectief vestigingsbeleid voor grote ruimtevragers.
De provincie zet hiervoor verschillende instrumenten in. Zoals het opstellen van regels met betrekking tot de ruimte, maar ook door aanvullende maatregelen als subsidieregelingen, het delen van kennis en informatie, onderzoek, het organiseren van netwerken en het inzetten van ambassadeurs. Omdat de huidige vraagstukken vragen om meer dan (ruimtelijke) regels alleen past de provincie alle vier de vormen van overheidssturing uit het NSOB-kwadrantenmodel voor overheidssturing toe.
Wat gaan we doen om dit te realiseren?
Algemeen
In het kader van beter benutten bedrijventerreinen is er vanuit de investeringsagenda € 10 miljoen toegevoegd aan het toekomstige ‘bedrijfsverplaatsingsfonds’. GS zal in een separaat plan provinciale staten informeren over het ‘bedrijfsverplaatsingsfonds.
Toekomstbestendige ruimte voor ondernemen
Er zijn geen bijstellingen van beleid.
Beleidsprestatie 4-1-7 Human capital
Wat willen we bereiken?
De aanwezigheid van voldoende en goed opgeleid personeel is een belangrijke randvoorwaarde voor een goed werkende regionale economie en het slagen van de grote veranderingen in de samenleving(energie, circulair, digitalisering). Voor een krachtig Zuid-Holland is het belangrijk:
- dat er genoeg mensen zijn met de juiste kennis en vaardigheden.
- er goed onderwijs is om nieuwe mensen op te leiden en/of anderen dat wat nodig is bij te leren.
- dat er een goed werkende arbeidsmarkt is.
Daarnaast is er een persoonlijk belang voor de mensen die het ‘menselijk kapitaal’ vormen. Dit noemen we ook wel ‘human capital’. Waardevol werk versterkt namelijk de brede welvaart (het welzijn van mensen in brede zin). Werk is tenslotte meer dan inkomen. Het vervult een belangrijke sociale en maatschappelijk functie, en zorgt ervoor dat je de mogelijkheid hebt om je te kunnen ontwikkelen, en dat je deelneemt en bijdraagt aan de maatschappij.
De provincie draagt bij aan het versterken van human capital. Dit doet ze door samen met de Economic Board Zuid-Holland (EBZ) de Human Capital Agenda Zuid-Holland (HCA) uit te voeren. Hierin zijn meetbare doelen benoemd die nodig zijn om tot die gewenste situatie te komen. Een agenda die inmiddels door meer dan 100 partijen in Zuid-Holland wordt ondersteund. Daarnaast investeert de provincie in een programmateam bij de EBZ, en draagt ze via een provinciale subsidieregeling financieel bij aan concrete projecten.
Wat gaan we doen om dit te realiseren?
Er zijn geen bijstellingen van beleid.
