Door vertraging in de ruimtelijke ordeningsprocessen binnen het programma Natuur Netwerk Nederland (NNN) en de beperkte bereidheid van perceeleigenaren tot zelfrealisatie dan wel verkoop van de gronden is de (financiële) planning bijgesteld, waardoor de lasten in 2026 met € 3,7 miljoen lager zullen uitvallen. Dekking ten gunste van reserve Natuur Netwerk Nederland en Reserve Ontwikkelopgave natuur.

Het Rijk heeft €188,25 miljoen toegekend voor de uitvoering van het ZH-PLG maatregelpakket dat de provincie Zuid-Holland heeft samengesteld. Vanuit de deelgebieden zijn verschillende meerjarige projecten gepland die starten in 2026. Voor het huidig jaar wordt de begroting omhoog bijgesteld met € 2,5 miljoen vanuit deze Rijksmiddelen, zie ook baten. Dit betreft aanvullingen op de staande begroting, waarin een deel van de projecten al is opgenomen. Een deel van de Rijksmiddelen wordt onder andere opdrachten begroot, waardoor dit overzicht niet allesomvattend is. In totaal is er voor € 9,1 miljoen begroot in 2026. In 2025 zijn een aantal subsidietrajecten opgestart. Deze trajecten hebben niet tot activiteiten geleid in dat jaar (zie jaarrekening 2025). Deze middelen (€ 3,7 mijoen) zijn beschikbaar gesteld voor 2026.
Zoals ook met het Tweede Peilmoment gedeeld, kost het voorbereiden van gebiedsgerichte projecten voor uitvoering tijd. Veel projecten worden door partners uitgevoerd. De financiële middelen voor deze projecten stelt de provincie veelal via subsidies ter beschikking, maar dat instrumentarium is nog niet voor alle projecten passend. verschillende knelpunten bemoeilijken die uitvoering, zoals complexe vergunningverleningstrajecten, staatssteunvragen, beperkte uitvoeringscapaciteit en veranderende beleidskaders. De provincie is sterk lerende in de uitvoering van ZHPLG-projecten en werkt met een doorbraakaanpak aan een versnelling van het uitvoeren van projecten.

Daarnaast is vanuit de investeringsagenda € 40 miljoen beschikbaar gesteld voor de strategische reserve Landelijke gebied, waaronder voor uitvoering van de gebiedsplannen. Er is een selectie gemaakt van low-regret projecten die nog in 2026 kunnen starten. Dit zijn nieuwe projecten waarvoor € 8,7 miljoen uit deze reserve wordt onttrokken, waarvan € 3 miljoen in begroting 2026 is opgenomen. Dit is als een apart beslispunt in het Statenvoorstel van de Voorjaarsnota opgenomen. De onderbouwing hiervan is als bijlage bij de voorjaarsnota toegevoegd.

Het budget voor proceskosten en uitvoering van 2026 wordt op basis van verwachte uitvoering met € 0,5 miljoen bijgesteld. Dekking ten laste van het begrotingssaldo.

De subsidieontvanger die het watergebiedsplan realiseert voor de gebiedsovereenkomst Veenweide Krimpernerwaard heeft de voortgangsrapportage gedeeld met PZH. Naar aanleiding hiervan is de lastneming in de Voorjaarsnota bijgesteld. Dekking ten laste van de reserve Groene ambities

• De (provinciale) subsidieregelingen voor natuurbeheer hebben een looptijdwijziging, waardoor middelen van 2025 naar 2026 zijn geschoven. Hierop zijn de lasten met € 0,5 miljoen bijgesteld. Fasering via het begrotingssaldo.
• Het budget voor de Subsidiestelsel Natuur- en Landschapsbeheer (SNL) is opgehoogd met € 5 miljoen. Als gevolg van de grote prijsstijgingen van afgelopen jaren is de standaard kostprijs in 2026 verhoogd. Hierdoor ontvangen de terrein beherende organisaties (TBO) de juiste vergoeding voor natuurbeheer. Voor de jaren 2027 en later wordt compensatie vanuit het Rijk verwacht. Dekking ten laste van het begrotingssaldo.
• Vanuit de September - en Decembercirculaire van het Rijk zijn middelen ontvangen voor natuurbrandbeheersing, uitvoeringskosten voor RVO (rijksdienst voor ondernemende Nederland) en aanvulling op monitoring van SNL, in totaal gaat het om een bedrag van € 0,8 miljoen. Dekking ten laste van het begrotingssaldo.

• De hoeveelheid vergunningsaanvragen voor flora- en fauna-activiteiten neemt jaarlijks verder toe, als gevolg van toename in ruimtelijke ontwikkelingen. Ook de complexiteit van de aanvragen neemt toe. Dit vraagt om extra inzet van mensen (en financiële middelen) om extra capaciteit bij de omgevingsdiensten te kunnen inzetten. Hierdoor lopen de kosten voor VTH-taken bij de omgevingsdiensten op, het gaat om € 2,2 miljoen. Dekking vanuit het begrotingssaldo.
• Eerder is in de begroting geld beschikbaar gesteld voor activiteiten om de waterteunisbloem (een invasieve exoot) te bestrijden. De uit te voeren activiteiten hangen samen met de bredere beheermaatregelen in het Natura 2000-gebied Haringvliet, hierdoor schuift een deel door naar latere jaren (€ 1,3 miljoen). Dekking vanuit het begrotingssaldo.
• De provincie ontving een specifieke uitkering (SPUK) van het Rijk. Deze middelen worden ingezet om ondersteuning te bieden bij het opstellen van soortenmanagementplannen (SMP) voor onderzoek naar beschermde diersoorten door gemeenten. Hiervoor komt in 2026 € 1 miljoen beschikbaar. Dekking vanuit de rijksbijdrage (zie ook baten).

Verschillende kleine aanpassingen (o.a. vanuit Decembercirculaire Rijk en een verschuiving van budget) zorgen samen voor hogere lasten voor € 0,2 miljoen in 2026. Dekking ten laste van het begrotingssaldo en reserve Groene ambitie.

Voor toelichting zie paragraaf Arbeidscapaciteit.

In boekjaar 2025 zijn niet alle beschikbare middelen besteed (zie jaarrekening), de middelen die beschikbaar zijn gesteld voor het landbouwbeleidsprogramma zijn beklemd en toegevoegd aan de begroting van 2026, waarbij er rekening is gehouden met de planning vanuit de uitvoeringsagenda landbouw, in totaal gaat het om € 0,3 miljoen in 2026.
Daarnaast zijn er middelen vanuit het Rijk ontvangen voor ZH-PLG, het gaat om projecten voor Fieldlabs voor programma KPI sturing van € 0,5 miljoen en voor de pilot Emissie reductie Veehouderij voor € 1,1 miljoen. Dekking ten laste van provinciale middelen, reserve en rijksmiddelen.

De uitvoeringskosten voor het Nationaal Strategisch Plan (NSP) komen dit jaar hoger uit voor circa € 0,5 miljoen omdat RVO (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland) een piek in werkzaamheden heeft door de combinatie van werkzaamheden voor de verleende subsidies in voorgaande jaren die richting vaststelling gaan en tegelijkertijd de uitvoering van laatste openstellingen. Door deze piek in het lopende jaar zullen de uitvoeringskosten in 2027 en 2028 lager uitvallen, middelen vanuit die jaren worden naar voren geschoven. Het gaat om een bedrag van € 0,3 miljoen vanuit 2027 naar 2026 en om een bedrag van € 0,2 miljoen van 2028 naar 2026.
Daarnaast is het kasritme voor een aantal subsidieregelingen van het NSP dat bij aanvang is uitgewerkt op basis van prognose aangepast met € 0,2 miljoen op basis van de betalingsplanningen van de inmiddels verleende subsidies. Dekking gaat ten laste van EU bijdrage en de Provinciale middelen voor het NSP.

In juni 2025 heeft het college van Gedeputeerde Staten de voedselvisie “Toekomst van ons Voedsel” vastgesteld. De Voedselvisie beschrijft de gezamenlijke waarden op de provinciale inzet. Deze hebben hun doorwerking op de lopende programma’s zoals Gezond&Welzijn, de Tuin van Holland, Tuinbouw, Landbouw, Eiwittransitie en Circulair Zuid-Holland. Een groot deel van de ambities wordt gerealiseerd in de bij Economie genoemde programma’s. Naast lopende activiteiten, die belegd zijn in bestaande programma’s, zijn ook witte vlekken geïdentificeerd. De witte vlekken, thema’s waar de bestuurlijke portefeuillehouders ambitie op hebben, maar waar geen activiteiten op plaatsvinden, vragen aanvullende inzet en financiering. Dekking ten laste van het begrotingssaldo.

Verschillende kleine aanpassingen samen voor hogere lasten voor € 0,1 miljoen in 2026. Dekking ten laste van reserve Groene ambitie.

Voor toelichting zie paragraaf Arbeidscapaciteit.

Met amendement 820: "Voldoende middelen Europese Kaderrichtlijn Water" is een bedrag van € 2,3 miljoen. beschikbaar gesteld door PS. In 2025 zijn hiervoor niet alle middelen besteed (zie jaarrekening 2025) en worden toegevoegd aan de begroting van 2026 voor € 1,1 miljoen.
Daarnaast zijn vorig jaar middelen beschikbaar gesteld vanuit voor de amendement 915 "keihard wasplaatsen", hiervan wordt € 1,3 miljoen doorgeschoven naar 2027, omdat verwachting is dat dan merendeel van de uitvoering zal plaatsvinden.
Dit provinciale budget voor aanleg centrale agrarische wasplaatsen wordt verhoogd met € 0,5 miljoen uit de Regiodeal Zuid-Hollandse Delta, die in december 2025 is toegekend aan het project "Schoon Erf, Schoon Water" voor centrale wasplaatsen in het kerngebied van de Zuid-Hollandse Delta (gemeenten Goeree-Overflakkee, Hoeksche Waard, Nissewaard en Voorne aan Zee).
In deze Voorjaarsnota is een impuls van € 2 miljoen voor een subsidieregeling om herstel van riool foutaansluitingen te herstellen en middelen voor de voortzetting van het uitvoeringsprogramma indirecte lozingen, dit verlaagt de druk op de waterkwaliteit door stedelijke bronnen en bedrijvigheid, waardoor de verstedelijkingsopgave wordt gevrijwaard. Het gaat om € 0,1 miljoen in 2026 en € 0,4 in 2027 en € 0,5 miljoen in 2028 tot en met 2030.
De provincie Zuid-Holland heeft het voorzitterschap van Rijn-West overgenomen van de provincie Utrecht. De begroting van € 0,4 miljoen is opgenomen in de Voorjaarsnota, de dekking van kosten komen vanuit andere provincies (zie ook baten).
Tot slot zijn er vorig jaar voor € 0,2 miljoen subsidieverleningen verstrekt, de middelen die daarvoor beschikbaar waren zijn meegenomen in de begroting van dit jaar.
Dekking ten laste van provinciale middelen en bijdrage derden.

Het budget voor de omgevingsdiensten is verhoogd met € 0,3 miljoen en meerjarig met € 0,6 miljoen. Als gevolg van de energietransitie, open bodemenergiesystemen en bescherming grondwater is er een stijgende inzet voor vergunningverlening water bij de omgevingsdiensten.
Daarnaast zijn middelen voor de Parksluizen in Rotterdam opgenomen. Dit is voor een pompinstallatie om verzilting van de Schie in droge zomers te voorkomen. Het gaat om een (financiële) samenwerking met het Rijk (Deltafonds), gemeente Rotterdam, Hoogheemraadschap Delfland en PZH. De begroting bestaat uit € 0,1 miljoen in 2026, met € 0,5 miljoen in 2027 en € 0,5 miljoen in 2028.
In het kader van het Deltaprogramma Zoet Water heeft de Provincie Rijksbijdragen (SPUK’s) uit het Deltafonds ontvangen. De Provincie betaalt deze SPUK’s als kassier voor het Deltaprogramma Zoet Water door aan derden partijen via subsidies. De verwachte lasten over 2026 met betrekking tot deze verstrekte subsidies zijn bijgesteld met € 0,7 miljoen.
Tot slot is er budget opgenomen voor € 0,2 miljoen voor een subsidie AfvalWaterZuiverings Installatie (AWZI).
Dekking ten laste van provinciale en rijksmiddelen.

Voor toelichting zie paragraaf Arbeidscapaciteit.

Medio 2026 volgen extra middelen vanuit het Rijk voor de ANLB. Het ministerie heeft dit per brief bevestigd. Op basis hiervan heeft GS op 7 oktober 2025 besloten een subsidieregeling open te stellen. In de VJN wordt het budget opgehoogd naar € 7 miljoen in 2026 en € 7,3 miljoen in 2027 en 2028. Dekking ten laste van bijdrage derden (zie ook lasten).
Vanuit het programma ZH-PLG (rijksmiddelen) wordt in 2026 een bedrag van € 4,5 miljoen begroot voor verschillende projecten voor bosuitbreiding en kwaliteitsimpuls op gebied van soortenbeleid. Dekking ten laste van rijksbijdrage ZH-PLG (zie ook lasten).

Het Rijk heeft € 188,25 miljoen toegekend voor de uitvoering van het ZH-PLG Maatregelenpakket dat de provincie Zuid-Holland heeft samengesteld. Vanuit de deelgebieden zijn verschillende meerjarige projecten gestart in 2026 die voor het huidige jaar leiden tot de realisatie van activiteiten ter hoogte van € 2,5 miljoen, de begroting wordt met dit bedrag opgehoogd. Dekking vindt plaats vanuit rijksmiddelen ZH-PLG, zie ook lasten. Dit bedrag is niet representatief voor de omvang van de activiteiten die gestart zijn. Omdat projecten vaak langer duren, bijvoorbeeld omdat het oplossen van staatssteun vraagstukken vaak een lang doorlooptijd kent, vindt de realisatie vaak pas in latere jaren plaats, zoals ook bij de lasten uitgelegd. Dekking vanuit rijksmiddelen ZH-PLG, zie ook lasten.

De provincie ontving een specifieke uitkering (SPUK) van het Rijk. Deze middelen worden ingezet om ondersteuning te bieden bij het opstellen van soortenmanagementplannen (SMP) voor onderzoek naar beschermde diersoorten door gemeenten. Hiervoor is in 2026 € 1 miljoen beschikbaar voor de provincie (zie ook lasten).

Daarnaast zijn er middelen vanuit het Rijk ontvangen voor ZH-PLG, het gaat om project pilot Emissie reductie Veehouderij voor € 1,1 miljoen. Dekking ten gunste van rijksmiddelen.

Daarnaast is het kasritme voor een aantal subsidieregelingen van het NSP dat bij aanvang is uitgewerkt op basis van prognose aangepast met € 0,2 miljoen op basis van de betalingsplanningen van de inmiddels verleende subsidies. Dekking ten bate van EU bijdrage en de provinciale middelen voor het NSP.

De provincie Zuid-Holland heeft het voorzitterschap voor Rijn-West over van de provincie Utrecht. De begroting hiervoor komt uit op € 0,4 miljoen. Dit wordt betaald door andere provincies (zie ook lasten). Dekking ten gunste van specifieke baten voor Rijn-West.

In het kader van het Deltaprogramma Zoet Water heeft de Provincie Rijksbijdragen (SPUK’s) uit het Deltafonds ontvangen. De Provincie betaalt deze SPUK’s als kassier voor het Deltaprogramma Zoet Water door aan derden partijen via subsidies. De verwachte lasten over 2026 met betrekking tot deze verstrekte subsidies zijn bijgesteld met € 0,7 miljoen. Dekking ten gunste van specifieke baten voor Rijn-West en rijksmiddelen.